NGƯỜI VIỆT ĐÃ BAO GIỜ TỰ THOÁT HÁN?

Mình viết stt này thực ra là muốn "giải ảo của giải ảo"! Ở stt trước, ông Nghĩa có hẹn với mình là sẽ có clip giải ảo về Đàng Trong trong vấn đề thoát Hán. Ông ấy cho rằng Đàng Trong thời chúa Nguyễn đã tự thoát Hán, đã biết "toàn cầu hóa" với quan hệ quốc tế, trong khi Đàng Ngoài thì tự Hán hóa, tư duy "chật hẹp" (chắc ý là bảo thủ?). Mình đã phản đối nhận định này trong stt trước, nhưng chưa bàn sâu, để chờ clip sau của ông Nghĩa, nói riêng về Đàng Trong. Rất tiếc là trong clip mới này ông ấy cũng chả phản biện được gì mà chỉ tiếp tục nhắc lại ý cũ, mà không hề bổ sung nguồn trích dẫn!

Trong clip mới, ông Nghĩa mở đầu bằng màn giới thiệu sách khá chóng mặt với người không nghiên cứu sử. Với mình thì không có gì xúc động, vì mình có gấp đôi số sách mà ông ấy giới thiệu và không thiếu cuốn nào! Tuy nhiên, ông Nghĩa chỉ trích dẫn sách 1 cách nửa chừng, nhằm định hướng dư luận theo ý bên trên mà cố tình lờ đi những ý trái với ý đồ của ông ấy. Mình xin trích dẫn 1 đoạn (có tóm lược) trong cuốn Việt sử Xứ Đàng Trong, chính là 1 cuốn mà ông ấy giới thiệu. Đoạn này đã viết ý chính trong stt trước.

Nước Đại Việt vốn là phiên thần của TQ, xứ Nam Hà của chúa Nguyễn nguyên là 1 phần đất Đại Việt, sau mới lấy thêm đất Chiêm Thành và Chân Lạp để mở rộng, nhưng các chúa vẫn lấy niên hiệu vua Lê. Chúa Nguyễn Phúc Chu (chúa thứ 6/9) đúc ấn quốc bảo cũng chỉ đặt là "Đại Việt quốc Nguyễn Chúa vĩnh trấn chi bảo", ấn đấy dùng đến đời Nguyễn Ánh. Chúa Nguyễn Phúc Khoát (8/9) xưng vương nhưng cũng chỉ xưng với thuộc quốc mà thôi, còn văn thư vẫn dùng niên hiệu vua Lê.

Chúa Phúc Chu muốn tách ra khỏi nhà Lê nên năm 1702 mới sai 2 người Quảng Đông  đem biểu và cống phẩm (kỳ nam, ngà voi, vàng...) sang nhờ tổng đốc Quảng Đông đề đạt lên Thanh triều xin được phong vương, xin được làm nước chư hầu.

Các quan nhà Thanh cho là "nước Quảng Nam" thôn tính được Chiêm Thành, Chân Lạp ắt sẽ lớn, nhưng nước An Nam đã có nhà Lê, chưa thể phong riêng được". Sau đó chúa Nguyễn vẫn đối xử hậu tình với với các quan lại nhà Thanh, rộng lượng với người Hoa để lấy lòng nhà Thanh. Người TQ đi thuyền bị bão dạt vào Đàng Trong đều được đối xử tử tế giúp cho về. Năm 1747 người Hoa Phúc Kiến ở Biên Hòa mưu đánh dinh Trấn Biên giết cai bộ Nguyễn Cư Cẩn, thất bại, bị bắt với 57 đồng đảng nhưng chúa Phúc Khoát (chúa thứ 8/9) chỉ bắt giam, không giết rồi gửi về Tàu bắt tội (kiểu dẫn độ bây giờ). Nhân đó chúa còn gửi nhiều quà biếu cho Tổng đốc Mân, Chiết.

(Hết trích)

Đoạn dài dòng kia (nguyên văn trong ảnh đính kèm) cho thấy mấy đời chúa, đều thuộc dạng anh minh, khi Đàng Trong đã mở cõi đến Cà Mau bây giờ, tức là rất mạnh rồi, mà vẫn phải kính nể nhà Thanh, cầu phong vương để tách riêng không được thì cũng đành chịu, đâu dám vượt mặt thiên triều. Vì tư tưởng này ngự trị nên khi Nguyễn Ánh lên ngôi là xin nhà Thanh phong vương ngay lập tức. Vậy sao ông Nghĩa dám bảo chúa Nguyễn không phụ thuộc Tàu?

Đàng Ngoài khi đó danh chính ngôn thuận là phiên thuộc của nhà Thanh (như các triều trước) nên dĩ nhiên phải cống nạp nhưng cũng đâu có lệ thuộc, chúa Trịnh chuyên quyền như vậy nhưng nhà Minh, nhà Thanh đều không can thiệp được. Chỉ có 1 sự kiện nhỏ, đó là nhà Mạc khi bị họ Trịnh đánh đuổi lên Cao Bằng thì có sang xin với nhà Minh can thiệp để cho họ Trịnh không truy cùng giết tận, để họ Mạc được yên ổn ở Cao Bằng. Chúa Trịnh đồng ý để ngưng chiến. Ngoài ra, các triều TQ không hề can thiệp được vào vấn đề nội bộ của vua Lê, chúa Trịnh. Tại sao ông Nghĩa lại bảo chúa Trịnh lệ thuộc Tàu?

Còn việc mà ông Nghĩa gọi là "tự Hán hóa", tức là nhà vua chúa Đàng Ngoài theo Nho giáo, phép tắc, thi cử...kiểu Tàu thì là chuyện đương nhiên, vì lúc đó không theo kiểu Tàu thì theo kiểu gì? Lúc đó Nhật, Hàn cũng vậy thôi.

Ông Nghĩa lại bảo chúa Nguyễn không theo phép tắc của Tàu, Đàng Trong còn văn minh, phát triển hơn Đàng Ngoài! Thực ra không đúng.

Lúc đó lễ nghi, phép tắc của Đàng Trong đều thô sơ, không chuẩn mực được như Đàng Ngoài, việc thi cử, học hành cũng phát triển sau. Lý do chính là vì dân Đàng Trong phần nhiều là lưu dân phiêu bạt hoặc là dân các nước phiên thuộc cũ, họ ít học hơn dân Đàng Ngoài. Có lẽ vì vậy mà dân miền Nam bây giờ cũng ít trọng lễ nghĩa, phép tắc cổ điển kiểu Nho giáo hơn dân Bắc.

Về ngoại thương thì 2 Đàng cơ bản cũng phát triển như nhau cho dù Hội An tiện giao thông hàng hải hơn là phố Hiến. Việc truyền đạo thì 2 miền đều có nhưng Đàng Ngoài phát triển hơn cho đến tận năm 54. Đất Bùi Chu, Phát Diệm vẫn là gốc của Công giáo. Mà dân theo đạo và các giáo sỹ mới là những sứ giả của việc canh tân và Âu hóa. Nguyễn Trường Tộ là người canh tân mạnh nhất nhà Nguyễn sau này là dân Nghệ An, còn Phạm Phú Thứ dân Quảng Nam nhưng 5 đời trước (tức thời nhà Lê) có gốc Bắc Thành (Thăng Long).

Đàng Trong sở dĩ không theo phép tắc của Tàu chủ yếu vì 3 lý do, 1 là ít học hành nên không cần theo lễ nghĩa, 2 là không có biên giới với TQ nên chả ngại bị can thiệp hay dựa dẫm, 3 là bị Thanh triều coi là đệ của đệ, nên không đòi hỏi triều cống hay sang chầu, đi sứ (giao dịch trực tiếp). Vì thế nên chúa Nguyễn cũng chỉ được quan hệ với tổng đốc mấy tỉnh Đông nam TQ, đâu được quyền đi sứ đến Bắc Kinh. Tức là không được TQ coi là 1 quốc gia độc lập. Chúa Nguyễn "thoát Hán" được là do như vậy.

Cần phân rõ 3 vấn đề liên quan đến Trung Hoa, đó là sự phụ thuộc về mặt chính trị và sự ảnh hưởng về mặt tư tưởng, văn hóa. Bên trên ta đã bàn về sự phụ thuộc chính trị và tư tưởng. Về chính trị thì 2 Đàng đều không để Tàu can thiệp, về tư tưởng thì Đàng Ngoài ảnh hưởng Nho Khổng nặng hơn, lý do ở bên trên. Còn vấn đề văn hóa, lối sống, phong tục sẽ bàn bên dưới.

Cả 2 Đàng đều không hề sợ dân Hoa kiều, không như ông Nghĩa nói là Đàng Ngoài sợ, lụy người Hoa, còn Đàng Trong coi người Hoa như đối tác bình đẳng. Thực ra, Đàng Ngoài lại đồng hóa người Hoa mạnh hơn Đàng Trong, vì vai trò trong việc khẩn hoang miền Nam quá lớn, nên người Hoa Đàng Trong vẫn không bị đồng hóa mà được lập các bang hội, sống biệt lập, gần như quốc gia trong quốc gia. Hơn nữa, họ còn gây ảnh hưởng đến văn hóa, ngôn ngữ, phong tục của dân Đàng Trong ngày xưa và dấu ấn còn đến ngày nay (mà mình đã viết trong stt khác). Dân Hoa kiều miền Bắc coi như đã bị đồng hóa thành người Việt, còn dân Hoa kiều miền Nam cũng khá giữ được gốc gác, điển hình là khu Chợ Lớn. Xem thêm ảnh chụp trang sách đính kèm để rõ chi tiết.

Về mặt kinh tế, quân sự thì Đàng Ngoài luôn mạnh hơn Đàng Trong về tổng thể, dân đông, quân đông, chiến thuyền nhiều hơn Đàng Trong. Về tương quan lực lượng thì Đàng Ngoài gần giống nước Ngụy, Đàng Trong gần giống Đông Ngô và 1 phần là nước Thục, thời Tam quốc. Đàng Trong dựa vào địa hình hiểm yếu mà giữ được biên giới phía Bắc. Sau này hòa với chúa Trịnh để lấn đất vào Nam. Chỉ có chúa Trịnh đánh chúa Nguyễn chứ không có ngược lại. Và kết cục là chúa Trịnh Sâm đã cử tướng Hoàng Ngũ Phúc chiếm được Phú Xuân, đuổi chúa Phúc Thuần chạy vào Gia Định để Tây Sơn truy kích, kết liễu Đàng Trong của chúa Nguyễn. Vậy tại sao ông Nghĩa lại bảo Đàng Trong văn minh hơn Đàng Ngoài, căn cứ vào đâu vậy?

Theo mình thì Đàng Trong chỉ có tự do tư tưởng là hơn Đàng Ngoài, không bị ảnh hưởng Nho Khổng nặng như Đàng Ngoài. Nhưng lý do dẫn đến điều đó lại không hề do các chúa chủ động mà do hoàn cảnh xô đẩy.

Tóm lại, ông Nghĩa vẫn chỉ có ý muốn thổi phồng việc "thoát Hán" của chúa Nguyễn, nhằm mục đích định hướng khán giả là miền Nam có truyền thống chống Tàu, còn miền Bắc thì có truyền thống lụy Tàu, vẫn là 4 chân tốt, 2 chân xấu.

Như stt mà mình copy lại bên dưới, người Việt chỉ thực sự được thoát Hán 1 cách cưỡng bức, là do bị nước khác mạnh hơn TQ xâm lăng, gây ảnh hưởng đó là Pháp, Nhật, Mỹ và LX. Trong LS, VN chưa bao giờ tự thoát Hán được triệt để cả. Nhưng cơ hội thoát Hán nhờ ngoại bang đã bị bỏ lỡ, bây giờ đã bị quay về thời kỳ phụ thuộc, chư hầu. Việc truyền bá tư tưởng thoát Hán/Trung là điều tốt, vào thời điểm hiện tại, điều đó không cần bàn cãi. Nhưng lợi dụng việc thoát Trung (cộng) để tuyên truyền gây phân biệt vùng miền là điều đáng lên án.

Việc bóp méo lịch sử để tuyên truyền là cách mà phía CS thường dùng không thể áp dụng để tuyên truyền chống cộng, vì như thế sẽ làm mất đi tính chính nghĩa của việc giải ảo. Giải ảo mà lại biến thành tuyên giáo.

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=652312581588375&id=100004289162781