ĐIỀU GÌ TẠO NÊN SỰ PHÁT TRIỂN?

(Phần 1)

Đây là đề tài tranh cãi ở nhiều nơi, mình cũng hứa hẹn với nhiều người là sẽ viết riêng stt về vấn đề này. Khả năng là sẽ rất dài, chắc phải stt dài kỳ mới đủ vì đề tài rất rộng, động đến nhiều lĩnh vực.

Có 2 thuyết hay được nhắc tới, DLV thì hay đổ tội cho dân ngu, dân nào thì quan nấy, vì quan cũng từ dân mà ra, thoạt nghe cũng có lý. AEDC thì vu hết cho chính quyền, nghe cũng có lý. Thực ra do đâu thì phải phân tích rất dài. Nhân tiện có người bạn gửi stt bên dưới của anh 4 Sang, 1 FBker rất hay tổ lái, ngụy biện, bị nhiều người cho là DLV cao cấp. Mình sẽ phản biện stt rồi sẽ mở rộng ra.

Về mặt lịch sử, anh 4S viết đại khái nhưng cũng sai bét, có thể anh không biết, có thể anh cố tình tổ lái. Thực ra Quốc dân đảng và đảng CS TQ thời gian đầu chung sống hòa bình, LX hỗ trợ cả 2 đảng, thậm chí có người là đảng viên cả 2 đảng. Thế nên nhiều đảng viên CS VN lại học trường quân sự Hoàng Phố của QDĐ TQ. Sau này 2 đảng mâu thuẫn dẫn đến đánh nhau. Khi đó Tưởng lãnh đạo Trung hoa dân quốc và LX không ra mặt hỗ trợ bên nào nên phe Cộng chỉ là du kích dặt dẹo trong rừng mà thôi. Đến khi quân Nhật chiếm Mãn Châu, lập chính quyền thân Nhật ở đó, rồi chiếm nốt TQ, phe Quốc vì là chính thống nên thiệt hại rất nhiều, thua chạy mất dép. Phe Cộng lúc đó hòa hoãn với phe Quốc để cùng kháng Nhật nhưng vì là du kích nên không ảnh hưởng mấy. Khi Nhật bị Mỹ và LX đánh bại, LX chiếm Mãn Châu và Nhật đầu hàng Mỹ thì quân Quốc không đủ nhân lực để tiếp quản toàn bộ các chính quyền địa phương. Khi LX trao trả Mãn Châu thì Tưởng cũng chả đủ quân số để tiếp quản và phe Cộng nhảy ra cướp chính quyền (bỏ trống). Hai phe lại đánh nhau tiếp. Khoảng năm 47 thì Stalin đã công khai tách khỏi đồng minh để lập nên khối CS Đông Âu và hỗ trợ Mao chống Tưởng. Mỹ lúc đó còn mải hỗ trợ Tây Âu và Nhật Bản tái thiết nên không hỗ trợ được Tưởng nhiều. Thế là quân Mao lớn mạnh nhanh chóng trong khi quân Tưởng lại què quặt do đánh Nhật nên càng đánh càng thua quân Cộng. Tình hình thế giới là lúc đó phe CS trỗi dậy ở nhiều nơi, không chỉ TQ, do đàn anh LX hùng mạnh chống lưng. Nơi nào càng gần LX thì phe CS càng mạnh. Kết quả là năm 49 phe Quốc bị thua phải chạy ra Đài Loan, Tưởng Giới Thạch trước đó còn phải từ chức TT, sau ra Đài Loan mới phục hồi lại.

Đọc đến đây là các bạn thấy anh 4 chém gió thế nào. Phe Quốc thắng cơ bản là do vấn đề quân sự là chính, không phải do chính trị (dân theo CS nhiều, theo Quốc gia ít) cho dù chính quyền QDĐ lúc đó cũng tham nhũng, không được lòng dân lắm. Nhưng dân Tàu lúc đó cũng có biết CS là gì đâu, dân quê theo Mao là chính, những thắng trận được là do vũ khí chứ không phải do dân với gậy gộc giáo mác.

Nói chuyện LS Tàu để hiểu LS ta. Đúng là dân Tàu chạy qua Đài Loan gần giống hệt dân Bắc 54 chạy vào Nam, là giới tinh hoa của TQ. Dĩ nhiên là dân có học, trí thức hơn. Nhưng cơ bản là Đài Loan vẫn áp dụng chế độ tự do, tư bản, hồi đó khái niệm dân chủ ít được nói đến. Cộng thêm là Mỹ thấy Tưởng phải thua chạy mới giật mình mà quay ra hỗ trợ Tưởng xây dựng và bảo vệ Đài Loan. Đài Loan trước đó đã bị Nhật chiếm đứt, gọi là Formosa, nên cũng tận dụng được cơ sở hạ tầng và nền tảng xã hội khá phát triển của Nhật nên nhanh chóng phục hồi và phát triển kinh tế. Trong khi đó, phe Cộng thành lập nước CHND Trung Hoa và áp dụng chế độ CS với kinh tế tập trung theo mô hình Stalin, thậm chí cực đoan hơn cả LX, nên nhanh chóng kiệt quệ, dân TQ lúc đó dân trí kém hơn Đài Loan nhưng bản chất là do cách quản lý kinh tế kế hoạch, duy ý chí, như trong stt về phong trào đại nhảy vọt mình đã viết lúc trước.

Chế độ CS TQ không những kéo lùi sự phát triển mà còn làm băng hoại đạo đức xã hội khi con cái đấu tố bố mẹ trong CCRĐ, học trò, trẻ trâu hồng vệ binh đấu tố thầy và lãnh đạo của mình trong cách mạng văn hóa...Tất cả đều do Mao đề xướng. Mao còn coi trí thức còn không bằng cục phân và chính quyền trên đầu nòng súng! Với thể chế như vậy không đói nghèo mới là lạ. Dân có tinh hoa đến mấy thì cũng bị biến thành hạ đẳng với chính quyền như vậy. Thực tế là TQ cũng còn không ít trí thức, nhưng họ không được trọng dụng, thậm chí bị coi khinh, vì chính quyền cần hồng hơn là chuyên.

Kinh tế TQ chỉ phục hồi được sau khi Mao chết, Đặng Tiểu Bình lên thay với cách quản lý kinh tế thị trường định hướng xã nghĩa. Vấn đề này mình sẽ nói tiếp ở stt khác. Vì sao TQ có thể phát triển nhanh và đó có phải là khuôn mẫu cho VN?

Các phần tiếp theo sẽ nhắc tới Singapore với thể chế thiếu dân chủ nhưng vẫn phát triển và có lý giải các trường hợp Ấn Độ, Philippines...có dân chủ nhưng lại vẫn nghèo. Nhiều người cho là thuộc địa Pháp nghèo hơn thuộc địa Anh, để lấy lý do là VN phải đánh Pháp giành độc lập...Tất cả đều sẽ được lý giải.

(Còn tiếp)